01.09.1978 | Υποτροφία για μεταπτυχιακές σπουδές
Έλαβε υποτροφία της «Ελληνικής Εταιρείας» στο Πανεπιστήμιο του Γιορκ στην Αγγλία, με αντικείμενο τις αναστηλώσεις.
Θέμα διπλωματικής εργασίας: «The monastic model. A conservation study on Timios Prodromos monastery, near Serrai».
* * * * *
Τέλος Μαΐου του 1978, έδωσε της πόλης και κατάλαβε ένας πιο σοβαρός σεισμός, μετά από αλλεπάλληλους. Γανωμένοι και συνυπάρχοντες με θρασείς και φοβίτσους, ξέραμε την τεχνική: διαβατήρια στα δόντια, αυτοκίνητο και φευγιό. Συνήθως με την τότε οικογένειά μου, καταλήγαμε Αγροσυκιά για διανυκτέρευση. Με ιδιαιτερότητες βέβαια. Διότι, επιστρέφοντας την επομένη από το χωριό, δέχτηκα βραδιάτικα ένα τηλεφώνημα μιας κοπέλας με την οποία είχαμε μια καλημέρα. Ήθελε να μάθει αν ήμουν πληροφορημένος πως την άλλη μέρα το πρωί, ένα πλήθος υποψηφίων θα έπρεπε να βρίσκεται στην Αθήνα, όπου θα μας ξεσκόνιζε μια επιτροπή της «Ελληνικής Εταιρείας» για να πάει ένα άτομο υπότροφος σε ένα Ινστιτούτο του Γιορκ, να σπουδάσει Αναστηλώσεις ή ξερωγώ. Δεν ήμουν πληροφορημένος. Και βέβαια ήμην αδιάβαστος. Αλλά ήμην νέος και αυτά τα θεωρούσα λυτρωτικές διοσημείες. Ευθύς άφησα τον οίκο και με το Κατρέλ «Αριστείδης» λίγο πριν τα μεσάνυχτα, πέταξα προς Αθήνα, όπου και βρέθηκα πρωί, σε ένα δωμάτιο ολίγων δεκάδων ατόμων, συνυποψηφίων, μερικών μάλιστα φίλων ανάμεσά τους. Δεν ξιππάστηκα που κανένας δεν με ειδοποίησε. Στην Επιτροπή, ήσαν ο Μπούρας, ο Τραυλός, ο Δημακόπουλος (πρώτος υπότροφος, προ διετίας) ο Ζίας και δεν θυμάμαι άλλον. Εξετάστηκα και γύρισα στην πόλη που ανησυχούσε από το τρέμουλο. Φθίνοντος του Μαΐου, πληροφορήθηκα πως ήταν η σειρά μου για το Γιορκ.
Πάνος Θεοδωρίδης, «Από το 20 στο 20» (απόσπασμα), TheGreekCloud, 20 Ιουνίου 2021.
* * * * *
Ολίγων ημερών σπουδαστής στο Γιορκ, με σπασμένα Αγγλικά και τα λεφτά της υποτροφίας να μη έχουν φτάσει, περνούσα φάση προσαρμογής στον ξενώνα του Μπούθαμ, σαστισμένος από τις ελισσαβετιανές επιβιώσεις των τοίχων της σχολής, φυλαγμένες σε ένα χαρίεν Γεωργιανό σύνολο.
Είχα μάθει τα βασικά: την βιβλιοθήκη, το στέκι απέναντι για τις απογευματινές έηλ, την παμπ για τα βραδινά ποτά. Είχα εντοπίσει και τους τρεις πρώτους χαροκόπους, δέκα χρόνια και βάλε μεγαλύτερους, που έκρινα ως υποψήφια κολλητάρια.
Τον πλακατζή Ουαλό, τον πολεοδόμο από την Ατλάντα με το αμάνικο, και τον ψηλέκα συγγραφέα, τον Κάρτερ, που μου έμαθε την πρωινή ψητή ρέγγα, καλύτερη με τρεις γουλιές μολτ καπάκι.
Σε μια ομάδα μεταπτυχιακών που θα περνούσαν μαζί μας το βασικό βραχύ αναστηλωτικό σεμινάριο, ξεχώρισα αμέσως την Τάρα.
Ήταν λεπτοκόκκαλη, τσαγλί, τέλεια ντυμένη Αμερικάνα, ατλαζένια, ευγενής, απορροφημένη στο να φωτογραφίζει το καθετί, και μάλιστα με φωτόμετρο.
Φρόντισα να την καπαρώσω θεωρητικά, γράφοντας μάλιστα, κατά το έθος, και το σχετικό ποίημα, άκρως προφητικό:
Ωδή στη ματαιότητα
Έχω δώσει πολλά στην αναστήλωση
δουλεύοντας αυτού του στείρου έρωτος
κι άλλα, τραγικότερα, θ’ ακολουθήσουν:
Ψητά θα καούν, θα κόψει το αυγολέμονο
καφέ στους φίλους θα σερβίρω με αλάτι
χωρίς ταξίδια θα περάσω τον χειμώνα
Έχω υποφέρει ελάχιστα παρατηρώντας
ράγες στο δέρμα σου, σκουριές στα δόντια
του φωτομέτρου μου. Τόσο εξαισίως
διαβαίνουμε το υγρό δάσος του καιρού
που αναρωτιέμαι, πνίγοντας την ακεφιά:
έρωτα τάχα αναστηλώνω, ή τη λησμονιά;
Μόνον ανίδεοι χρήστες του λόγου, ως γνωστόν, περιμένουν την φυσική κατάληξη των εμπειριών τους για να αποτιμήσουν στιχικώς τα πράγματα. Καλύτερα Προμηθεύς, παρά Επιμηθεύς.
Πάνος Θεοδωρίδης, «Τάρα» (απόσπασμα), TheGreekCloud, 21 Ιουνίου 2016.