Μεταφέρθηκε από τις φυλακές Φλώρινας στις φυλακές Μοναστηρίου για να δικαστεί. Όπως εξηγεί στην τρίτη επιστολή του προς τον Γ. Τσόντο-Βάρδα, οι δικαστές είχαν σκοπό να τον καταδικάσουν. Γι’ αυτό, την ανέβαλαν έξι φορές δικολαβικά, ώστε να μην υποστεί την καταδίκη.

*    *    *    *    *

Φίλε κ. Τσόντε,

Εις τας φυλακάς Φλωρίνης ευρισκόμενος προ μηνών σας είχα γράψει εκείθεν ότι επρόκειτο κατ’ εκείνας τας ημέρας να οδηγηθώ εις Μοναστήριον όπου θα εισηγόμουν εις δίκην, όπερ και εγένετο, δεν σας έγραψα όμως έκτοτε εντεύθεν διότι από ημέρας εις ημέραν ανέμενον ότι θα έληγε τέλος αυτή η υπόθεσις, ότε θα ηρχόμην αυτού. Δυστυχώς όμως ο χρόνος παρέρχεται καίτοι δε δύο και ήμισυ μήνας ευρίσκομαι εις τας φυλακάς Μοναστηρίου εν τούτοις η δίκη μου δεν εγένετο ακόμη και, ως εξάγεται εκ των πραγμάτων, θα βραδύνη διότι οι δικασταί προκατειλημμένοι όντες φαίνονται έχοντες απόφασιν να με καταδικάσουν, εις τρόπον ώστε αναγκαζόμεθα ν’ αναβάλλωμεν εκάστοτε την δίκην μου, δικολαβικά ως επί το πλείστον προτείνοντες επιχειρήματα, διά να κερδίζωμεν χρόνον. Αρκεί νομίζω να σας σημειώσω ότι εξάκις έχει αναβληθή μέχρι τούδε.
     Εκ των εδώ ομογενών δικηγόρων ουδείς κατ’ αρχάς εδέχετο ν’ αναλάβη την υπεράσπισίν μου εν τω δικαστηρίω διαφόρους προβάλλοντες λόγους, ο πραγματικός όμως ήτο ότι εφοβούντο μη… παρεξηγηθούν, καθόσον τότε ευρίσκετο εν τη ακμή του το Κρητικόν ζήτημα, και ως εκ τούτου συνήγορός μου εγένετο είς… Εβραίος δικηγόρος, ο οποίος, και τούτο διά να ιδήτε πόσον είμαι τυχηρός!, την παραμονήν της δίκης μου… επέθανεν. Επειδή όμως είχε διαρρεύσει αρκετόν χρονικόν διάστημα εν τω μεταξύ και τα πράγματα είχον πώς καθησυχάσει, ανέλαβεν ομογενής.
     Ήρχισαν όμως τότε άλλα. Αι αρχαί εζήτησαν τον διορισμόν μου από τον Μητροπολίτην Φλωρίνης, όστις απήντησεν ότι ούτε διορισμόν μου είχεν ούτε… διδάσκαλος ήμην!!! Εννοείται τώρα τι προέκυψεν εκ τούτου…
     Κατωρθώσαμε τέλος να παρουσιάσωμεν διορισμόν αλλ’ ο πρόεδρος του Δικαστηρίου διισχυρίσθη ότι ούτος απεσπάσθη βία παρά του Μητροπολίτου κ.τ.λ. κ.τ.λ.
     Αλλ’ ο χώρος είναι ολίγος και σταματώ έως εδώ, με την επιφύλαξιν να σας γράψω αργότερα πλείονα.
     Τώρα: διά του εκ Στρεμπένου Καν Γρηγόρη σας είχα αποστείλει ότε ευρισκόμην εις τας φυλακάς Φλωρίνης, σημειώσεις τινάς υπό τύπον εκθέσεως περί της ενταύθα καταστάσεως κ.τ.λ. δεν ηδυνήθην όμως να μάθω ποτέ αν ελάβετε ταύτην ή όχι, καθώς αγνοώ και την τύχην των επιστολών μου των αποσταλεισών κατόπιν ταχυδρομικώς.
     Σας σημειώνω ήδη ότι η δημιουργηθείσα κατάστασις είναι ήδη χειρίστη κατόπιν ιδία του γνωστού εσχάτως συμβάντος, της συλλήψεως δηλονότι της αλληλογραφίας Μανούσου, και των δημιουργηθέντων συνεπεία τούτου.
     Ήδη πλείστα χωρία ήρξαντο αποσκηρτώντα εν Μοριχόβω ιδία, εις Νεγκοβάνην οι Αλβανισταί κατέλαβον εκκλησίαν και σχολείον, καθόσον οι 10 ημέτεροι εκ Νεγκοβάνης κρατούνται από 4 ήδη μηνών εις τας φυλακάς διά την γνωστήν εξαφάνισιν του Μήτι, ουδείς δ’ εκ των εναπομεινάντων τολμά να ομιλήση διότι Αλβανική συμμορία εδρεύει εν τω χωρίω. Τ’ αυτά αναμένονται και εις Μπελκαμένην. Πιστεύω ότι την παρούσαν μου θα λάβητε ασφαλώς αποστελλομένην διά του Αυστριακού ταχυδρ. Θεσσαλονίκης και εάν θέλετε δύνασθε να μου γράψητε εις την εξής διεύθυνσιν:
     Mr Spiros Moullas (Hotel Salonique) Monastir διά Μήτσον και θέλω λάβη ασφαλώς ταύτην. Φυλακαί Μοναστηρίου 3 Σ/βρίου / 909.

Σας ασπάζομαι
υμέτερος
Μήτσος

Οι συλληφθέντες Μερεντίτης και Παλαιός είναι και αυτοί εδώ· εξεδόθη βούλευμα χθες δι’ ου παραπέμπονται εις δίκην εις το ενταύθα κακουργοδικείον όπου δικάζομαι και εγώ. Θα σας γράψω και πάλιν ό,τι γίνει.

Μ.

Τρίτη επιστολή προς τον Γ. Τσόντο-Βάρδα (3.9.1909), από το: Λένα Σαββίδη – Θεώνη Ζερβού, Δημήτρης Λαμπράκης. Τα χρόνια πριν από το «Ελεύθερον Βήμα», Ερμής, Αθήνα 2016, σ. 62-67.